VPS to technologia pozwalająca na współistnienie na jednej fizycznej maszynie wielu systemów operacyjnych, z których wszystkie pracują w jednym czasie i odwołują się do tego samego sprzętu.
W dużym uproszczeniu wygląda to tak - na jednej fizycznej maszynie instalujemy kilka systemów operacyjnych, które są odseparowane od siebie i pracują niezależnie. Każdy z tak zainstalowanych serwerów posiada tak zwany gwarantowany poziom dostępu do pamięci określony dostęp do procesora oraz dostęp do wydzielonej powierzchni dysku. Dzięki temu rozwiązaniu unika się sytuacji, w której jeden użykownik (a raczej jego skrypty) obciążają serwer w takim stopniu, że odbija się to negatywnie na innych użytkownikach fizycznego serwera.
| Cecha | Serwer wirtualny | Serwer VPS | Serwer dedykowany |
| Współdzielenie dysku | TAK | TAK | NIE |
| Współdzielenie zasobów (pamięć, procesor) | TAK | TAK | NIE |
| Ilość kont na serwerze | ok 300 | ok 15 | 1 |
| Gwarancja czasu procesora | NIE | TAK | TAK |
| Gwarancja użycia pamięci | NIE | TAK | TAK |
| Możliwość instalowania programów | NIE | TAK | TAK |
| Dostęp do konta root | NIE | TAK | TAK |
| Dostęp do lini poleceń (ssh) | opcjonalnie | TAK | TAK |
| Dowolna konfiguracja serwera (apache, php) | NIE | TAK | TAK |
| Własny adres IP | opcja | TAK | TAK |
| Wybór systemu operacyjnego | NIE | TAK | TAK |
| Stabilność | średnia | duża | duża |
| Wydajność | mała | średnia | duża |
| Cena | niska (ok 20 PLN/mies) | średnia (ok 100 PLN/mies) | wysoka (ok 600 PLN/mies) |